ประเด็นใดบ้างที่น่าจับตาในการประชุมเอเปค ที่จะมีการหารือแบบไตรภาคี จีน-สหรัฐฯ-รัสเซีย ครั้งแรกในประวัติศาสตร์
ที่มาของภาพ, Getty Images
Published
เวลาอ่าน: 6 นาที
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย เดินทางเยือนเมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีน เพื่อเข้าร่วมการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC) ครั้งที่ 33 โดยมีประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน เป็นเจ้าภาพต้อนรับ
ผู้นำทั้งสามคนจะเข้าร่วมการหารือแบบไตรภาคีครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งถือเป็นการพบปะกันแบบตัวต่อตัวครั้งแรกของประธานาธิบดีแห่งสหรัฐฯ รัสเซีย และจีน แม้ว่าจะยังคงไม่ทราบอย่างแน่ชัดว่าประเด็นที่จะหารือมีเรื่องใดบ้าง
นอกจากสามมหาอำนาจดังกล่าวแล้ว ผู้นำจากทั่วโลกที่ร่วมประชุมเอเปคครั้งนี้ต่างก็วุ่นอยู่กับการหารือนอกรอบหลายนัดเช่นกัน มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา กำลังเดินหน้าทำข้อตกลงต่าง ๆ ในเอเชียเพื่อลดการพึ่งพาสหรัฐฯ ขณะที่ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น เดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการครั้งแรก ท่ามกลางความสัมพันธ์ระหว่างจีนและญี่ปุ่นจะยังมีความตึงเครียด
การประชุมเต็มคณะของเอเปคได้เริ่มต้นขึ้น ด้วยการกล่าวสุนทรพจน์ต่อหน้าผู้นำโลกของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ซึ่งในคำสุนทรพจน์ประธานาธิบดีสนับสนุนให้ผลักดันเป้าหมายหลายประการ รวมถึงการค้าเสรี เศรษฐกิจที่หลากหลาย และการกำกับดูแลด้านข้อมูล
“จีนมีรากฐานอยู่ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และจะยังคงเดินหน้าสนับสนุนความร่วมมือในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกต่อไป” เขากล่าว พร้อมประกาศว่าจีนจะทุ่มงบประมาณ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 679 ล้านบาท) เพื่อสนับสนุนเป้าหมายดังกล่าว
ขณะที่สี จิ้นผิง กำลังกล่าวสุนทรพจน์ในที่ประชุมเต็มคณะเอเปค มีผู้สังเกตเห็นว่าทรัมป์หลับตาอยู่ ขณะที่ปูตินกำลังก้มหน้าอ่านเอกสารอย่างตั้งใจ
ต่อมา ประธานาธิบดีทรัมป์ก็ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ต่อที่ประชุม
“สหรัฐฯ เป็นมหาอำนาจในภูมิภาคแปซิฟิกมานานหลายร้อยปีแล้ว และเรายังคงทำงานเพื่อส่งเสริมการเติบโต เสถียรภาพ อธิปไตย ความเจริญรุ่งเรือง และสันติภาพทั่วทั้งภูมิภาคนี้” เขากล่าว
“ความสัมพันธ์ระหว่างพวกเรานั้นแข็งแกร่งมาก”
ทรัมป์ กล่าวด้วยว่าเขารู้สึก “ยินดีที่จะรายงานว่าวันนี้สหรัฐฯ กำลังรุ่งเรืองอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน”
“สิ่งที่เกิดขึ้นมันน่าทึ่งมาก”
ทรัมป์ ระบุว่าปัญญาประดิษฐ์ หรือ เอไอ ของสหรัฐฯ นั้น “เกือบจะสมบูรณ์แบบดีเยี่ยม” และกล่าวว่าเขาคัดค้านกฎระเบียบที่จะเข้ามา “ขัดขวาง” การเติบโตของอุตสาหกรรมนี้
ทรัมป์เป็นผู้สนับสนุนการพัฒนาเอไออย่างแข็งขัน หรือชื่อที่เขาเปลี่ยนใหม่ในภายหลังว่า เอสไอ หรือ ซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์ (SI – Super Intelligence) (อาจแปลเป็นไทยได้ว่า ปัญญาขั้นสูง)โดยสนับสนุนให้มีการกำกับดูแลอุตสาหกรรมนี้น้อยที่สุด แม้สังคมจะมีความกังวลต่ออันตรายของเทคโนโลยีดังกล่าวเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ก็ตาม
เมื่อถึงคราวที่ประธานาธิบดีปูติน ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ สำนักข่าวทาสส์ (Tass) สื่อทางการรัสเซีย รายงานว่า ปูติน กล่าวว่ารัสเซียต้องการ “หุ้นส่วนที่สร้างสรรค์” ร่วมกับกลุ่มเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
เขาเสริมว่า รัสเซียเป็น “ส่วนสำคัญที่ขาดไม่ได้” ของภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และมีประโยชน์อย่างมากต่อภูมิภาคนี้
ปูติน กล่าวต่อไปตามรายงานของสำนักข่าวรัฐทาสส์ว่า รัสเซียยังคงเปิดกว้างต่อโลกและกำลังเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้แก่เศรษฐกิจของตน
โดยรัสเซียได้สร้างคุณูปการอย่างสำคัญต่อภูมิภาค เช่น การจัดหาธัญพืชและปุ๋ยในปริมาณมาก และรัสเซียพร้อมที่จะแบ่งปันความเชี่ยวชาญด้านเอไอ และเทคโนโลยีให้แก่พันธมิตรในภูมิภาคด้วย
ประเด็นที่น่าจับตา
ที่มาของภาพ, Getty Images
ความตึงเครียดทางการค้า: มาตรการเก็บภาษีศุลกากรของทรัมป์ได้สั่นคลอนระเบียบการค้าโลก และจีนตอบโต้ด้วยการสกัดกั้นการส่งออกสินค้าสำคัญอย่างแร่หายาก หรือ แรร์เอิร์ธ (rare earths) ขณะที่ข้อตกลงสงบศึกชั่วคราวในสงครามการค้ากำลังจะหมดอายุลงในเดือน ม.ค. ที่จะถึงนี้
เอไอและชิป: ชิปเอไอเป็นหัวใจสำคัญในการแข่งขันด้านเทคโนโลยีที่ดุเดือดระหว่างสหรัฐฯ และจีน กรณีอื้อฉาวของ เอ็นวิเดีย (Nvidia) ล่าสุดได้จุดกระแสให้มีการตรวจสอบข้อกล่าวหาเรื่องการลักลอบนำเข้าชิปไปยังจีน ซึ่งสหรัฐฯ มองว่าเป็นประเด็นด้านความมั่นคงของชาติ
การปลดอาวุธนิวเคลียร์: ทรัมป์กล่าวว่าการเจรจากับปูตินและสี จิ้นผิง จะครอบคลุม “หลายเรื่อง รวมถึงการปลดอาวุธนิวเคลียร์” แต่จีนลังเลที่จะเข้าร่วมการเจรจาลดอาวุธนิวเคลียร์มาอย่างยาวนาน โดยอ้างถึงความแตกต่างระหว่างคลังแสงของตนกับของสหรัฐฯ และรัสเซีย
สงครามในยูเครน: ผู้เชี่ยวชาญมองว่าไม่น่าจะมีความก้าวหน้าครั้งสำคัญเกิดขึ้นได้ในการประชุมเอเปค เนื่องจากผลประโยชน์ที่ขัดแย้งกันอย่างซับซ้อน และยูเครนก็ไม่ได้มีส่วนร่วมในการเจรจาครั้งนี้
สงครามอิหร่าน: ทรัมป์ส่งสัญญาณถึงความตั้งใจที่จะหารือเรื่องสงครามอิหร่านในการประชุมไตรภาคี แม้ว่าทางการรัสเซียและจีนจะไม่ใช่พันธมิตรอย่างเป็นทางการของอิหร่าน แต่ทั้งสองประเทศก็ยังคงรักษาความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์กับสาธารณรัฐอิสลามแห่งนี้เอาไว้
การประชุมไตรภาคีสอดคล้องกับความพยายามของทรัมป์ในการผลักดันแนวคิดเรื่องเขตอิทธิพลอย่างไร
นี่คือเหตุการณ์ทางการทูตระดับสูงประเภทหนึ่งที่ประธานาธิบดีทรัมป์ชื่นชอบเป็นพิเศษ เมื่อมีภาพาประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยืนเคียงข้างผู้นำของจีนและรัสเซียเพื่อหารือเกี่ยวกับประเด็นสำคัญระดับโลก
แม้ว่าการประชุมแบบไตรภาคีที่จะมีขึ้นในวันนี้จะเป็นความคิดริเริ่มของประธานาธิบดีปูติน แต่ทรัมป์ ซึ่งมุมมองทางการเมืองของเขาถูกหล่อหลอมขึ้นในช่วงสงครามเย็นอันดุเดือด ก็ดูเหมือนจะเป็นผู้เข้าร่วมอย่างกระตือรือร้น
เรื่องนี้สอดคล้องกับความพยายามของทรัมป์ที่จะปรับทิศทางนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ ให้กลับไปสู่รูปแบบเขตอิทธิพลแบบดั้งเดิม ที่ซึ่งผู้ทรงอำนาจจะนั่งลงเพื่อกำหนดกฎเกณฑ์สำหรับประเทศอื่นๆ
ยังไม่ชัดเจนว่าจุดประสงค์ของการประชุมครั้งนี้คืออะไร นอกเหนือจากภาพลักษณ์ ทรัมป์ดูเหมือนจะกระตือรือร้นที่จะหารือเกี่ยวกับการลดอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งอาจเป็นอีกหนึ่งมรดกจากสงครามเย็น
พลังที่เพิ่มขึ้นของปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งอาจเป็นภัยคุกคามที่เร่งด่วนกว่า หรืออาจถึงขั้นเป็นอันตรายต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจของโลกนั้น ไม่น่าจะถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยในที่นี้ หรือในการเจรจาทวิภาคีแยกต่างหากกับผู้นำจีน สี จิ้นผิง ในลักษณะที่เป็นสาระสำคัญ
ประธานาธิบดีสี กำลังเตรียมพร้อมที่จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมทางการเมืองที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เนื่องจากเป็นการหารือแบบหน้าต่อหน้าครั้งแรก และนี่จะเป็นโอกาสเขาจะได้แสดงอำนาจและศักดิ์ศรี ขณะที่เขาต้อนรับผู้นำทั้งสองที่กำลังทำสงครามกันและพยายามยุติสงครามเหล่านั้นด้วย
แต่ด้วยวาระการหารือที่มากมายมหาศาลและเวลาที่มีอยู่อย่างจำกัด นักวิเคราะห์เพียงไม่กี่รายที่คาดว่าจะเกิดความก้าวหน้าครั้งสำคัญใด ๆ ได้
ถือว่าเป็นชัยชนะทางการทูตของปูตินหรือไม่
ที่มาของภาพ, Getty Images
ประธานาธิบดีปูตินกล่าวว่า เขาคาดหวังว่าการประชุมสามฝ่ายร่วมกับสี จิ้นผิง และทรัมป์ จะก่อให้เกิด “ประโยชน์ที่มีศักยภาพอย่างมหาศาล”
ทว่าสำหรับผู้นำรัสเซีย การประชุมดังกล่าวได้สร้างประโยชน์ให้เขาไปเรียบร้อยแล้ว หนังสือพิมพ์รัสเซียบางฉบับถึงกับเรียกการประชุมนอกรอบในวันนี้ว่าเป็น “ชัยชนะทางการทูต” ของเขา เพียงเพราะว่าการประชุมนี้ได้เกิดขึ้นจริงเท่านั้นเอง
ย้อนกลับไปในปี 2022 หลังจากรัสเซียเปิดฉากบุกยูเครนเต็มรูปแบบ ปูตินกลายเป็นบุคคลที่ถูกนานาชาติรังเกียจในเวทีโลก โดยผู้นำชาติตะวันตกพยายามดำเนินมาตรการคว่ำบาตรต่อเขา แต่ตัดภาพมาที่ปี 2026 เขาได้มานั่งร่วมโต๊ะเจรจากับผู้นำสองมหาอำนาจของโลก
ไม่ว่าการสนทนานั้นจะให้ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมหรือไม่ก็ตาม แต่นี่ก็สะท้อนให้เห็นถึงเส้นทางที่พลิกผันไม่น้อยของผู้นำรัสเซีย และเขามาถึงจุดนี้ได้โดยไม่ต้องยอมประนีประนอมใด ๆ ในเรื่องยูเครนเลย และทางการรัสเซียยังคงปฏิเสธที่จะตกลงหยุดยิงแบบครอบคลุม และยังคงทำสงครามกับประเทศเพื่อนบ้านต่อไป
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งยืนยันกับบีบีซีว่า นอกเหนือจากการประชุมไตรภาคีแล้ว ทรัมป์และปูตินจัดการเจรจาแบบตัวต่อตัวกันในวันนี้ด้วย
ครั้งล่าสุดที่ผู้นำทั้งสองพบกันคือที่รัฐอะแลสกาเมื่อเดือน ส.ค. ปีที่แล้ว โดยมีสงครามของรัสเซียในยูเครนเป็นประเด็นหลักในการหารือ และทั้งสองฝ่ายแยกย้ายกันไปโดยไม่ได้ข้อตกลงที่เป็นรูปธรรมใด ๆ
การพบกันระหว่างทรัมป์และปูตินในวันนี้จะถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดโดยยูเครนและชาติยุโรปที่เหลือ ซึ่งย้ำจุดยืนเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาว่า “จะไม่มีการหารือเรื่องใด ๆ เกี่ยวกับยูเครนโดยปราศจากยูเครน และจะไม่มีการหารือเรื่องใด ๆ เกี่ยวกับยุโรปโดยปราศจากยุโรป”
———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.bbc.com/thai/articles/cwdr1y7y1pero.amp&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw3SpAD336EO1dCjZaLKTSbD

